In de Tibetaanse Geneeskunde geldt dat verstoringen van de drie basisenergieen leiden tot meerdere symptomen waarvan hoofdpijn er één is. Juist omdat hoofdpijn een symptoom is kan hierna in vogelvlucht iets over de achterliggende oorzaken worden gezegd. Als van de basisenergien de wind-energie verstoord is, wat vaak op stress duidt, zien we migraine achtige hoofdpijnen met extreem braken en lichtflitsen. Omdat vast of vloeibaar voedsel dan niet of nauwelijks wordt binnengehouden branden we Tibetaanse medicinale wierook bij gedempt licht. Als dat tot effect heeft dat de patient weer wat verbetert dan kan deze weer wat bouillon of warme melk nemen. Als de gal-energie uit balans is, kan de spijsvertering zwaar eten met vet maar beperkt verdragen: zelfs de gezonde vetten (vis) kunnen leiden dan tot een accumulatie van te veel hitte in het lichaam. Eigeel, kaas van koemelk en vlees kunnen beter vermeden worden terwijl (licht gestoomde) groenten en rijst verkoelend werken. Eet ook niet te gekruid en wees voorzichtig met koffie en alcohol. Houdt het hoofd letterlijk koel en vermijd verhitting: wees voorzichtig met zon en heet water en draag luchtige kleding. Vooral vrouwen kennen de gevolgen van een verstoorde slijm-energie, welke energie ook met ons hormoonsysteeem samenhangt. Rond de menstruatie treedt de slijm gerelateerde hoofdpijn op waarbij bij aanvang Tibetaanse medicinale wierook wordt toegepast om de braakprikkel te verminderen. Na het stellen van een diagnose, waarbij de polsdiagnose een belangrijke plaats inneemt, schrijft een Tibetaanse arts ook kruidenpillen voor om de drie basisenergien in balans te brengen. Uit de diagnose kan naar voren komen dat er zelfs meerdere energien verstoord zijn hetgeen de medicatie complexer maakt. Dan wil Amchi (Tib. Arts) Nel de Jong nog een hoofdpijn noemen die met de neus- en bijholten te maken heeft. Deze kan optreden ten gevolge van een allergische reactie of een virale infectie of na een te enthousiaste langdurige consumptie van suiker en koemelk waardoor de slijmproductie vrij spel krijgt. Hiervoor kent de Tibetaanse geneeskunde een opmerkelijk dieetadvies: gebruik geen hete producten zoals knoflook (maar ook rettig, radijs en selderij) en laat rode pepers ook staan. Voor de septici onder u die veel knoflook gebruiken en problemen met sinussen hebben heeft Nel de Jong het volgende advies: laat de knoflook maar eens een maand staan en kijk dan eens hoe het gaat. Zorg bij hoofdpijn altijd dat de schouders ontspannen zijn zodat er geen stuwing ontstaat die warmte in het hoofd doet accumuleren. Verlichting geeft ook loopmeditatie, voetzoolreflexmassage en lauwe voetbaden. Maar, benadrukken Amchi Khyipa en Nel de Jong, stress is ook bij hoofdpijn vaak de grote boosdoener. Wees niet nonchalant als je stress ervaart maar doe er iets aan.